Điện nước nhà phố nhiều tầng: lưu ý khi hoàn thiện

Phần lớn gia đình khi nhận nhà phố thường dồn tâm sức vào nội thất: màu sơn, sàn gỗ, tủ bếp. Hệ thống điện nước thì hay bị giao trọn cho thợ, vì nó nằm sau tường, dưới sàn, ít ai nhìn thấy. Đến khi ở vài năm mới lộ ra: ổ cắm thiếu chỗ cần, nhảy aptomat cả nhà mỗi lần bật bình nóng lạnh, tầng trên nước yếu, góc trần nhà vệ sinh loang ố.

Với nhà phố nhiều tầng, những lỗi này khó sửa hơn nhà một tầng nhiều, vì đường dây, đường ống chạy xuyên qua từng sàn. Bài này gom những việc nên tính trước khi hoàn thiện, để gia đình làm việc với kỹ sư, nhà thầu cho có đầu có đuôi. Thông số kỹ thuật cụ thể của từng căn vẫn phải theo hồ sơ thiết kế, hồ sơ bàn giao và quy định quản lý khu do chủ đầu tư ban hành.

Vì sao điện nước nhà phố nhiều tầng cần tính riêng

Nhà phố trong khu đô thị thường hẹp ngang, sâu, nhiều tầng. Điều đó kéo theo vài đặc điểm mà nhà thấp tầng ở quê ít gặp:

• Đường đi dài và thẳng đứng: dây điện, ống nước đi qua nhiều sàn, nên một chỗ hỏng ở tầng trên có thể ảnh hưởng tầng dưới.
• Khu ướt chồng lên nhau: nhà vệ sinh các tầng thường xếp thẳng hàng để gom ống, chống thấm kém ở một tầng là thấm xuống tầng dưới.
• Nhiều thiết bị cùng chạy: mỗi tầng một điều hòa, bình nóng lạnh, có nhà thêm thang máy gia đình, bếp từ, sạc xe điện.
• Áp lực nước giảm theo chiều cao: tầng càng cao càng dễ yếu nước nếu không tính bồn và bơm hợp lý.

Vì vậy, nên xem điện nước là một hạng mục có thiết kế riêng, đi cùng ngân sách hoàn thiện ngay từ đầu. Cách tính tổng chi phí hoàn thiện có trong bài chi phí hoàn thiện nội thất nhà phố.

Bắt đầu từ nếp sinh hoạt, không bắt đầu từ bản vẽ thợ

Trước khi gặp nhà thầu, cả nhà nên ngồi lại trả lời vài câu hỏi đơn giản: ai ở tầng nào, ai làm việc tại nhà, bếp nấu nhiều hay ít, có định lắp thang máy, có xe điện, có ông bà cần đèn ngủ và chuông gọi. Từ đó mới đánh dấu lên mặt bằng từng tầng:

1. Ổ cắm: đầu giường hai bên, bàn làm việc, tivi, bếp (trên mặt đá, trong tủ cho lò, máy rửa bát), ban công cho máy giặt, gara.
2. Công tắc: đặt ở lối vào phòng, công tắc hai chiều ở chân và đầu cầu thang, cạnh giường để tắt đèn không phải đứng dậy.
3. Đèn: đèn chính, đèn hắt, đèn cầu thang, đèn cảm biến ở hành lang và nhà vệ sinh.
4. Mạng và camera: điểm phát wifi từng tầng, dây mạng tới tivi, bàn làm việc, vị trí camera và chuông cửa.

Làm xong bước này rồi mới đưa cho kỹ sư điện nước thể hiện thành bản vẽ. Gia đình giữ quyền quyết định chỗ đặt, kỹ sư lo phần tiết diện dây, ống và thiết bị bảo vệ.

Chia mạch điện và an toàn điện

Một tủ điện tổng chia mạch hợp lý giúp nhà an toàn hơn và khi có sự cố chỉ ngắt đúng khu vực đó, không tối cả nhà. Cách chia thường gặp ở nhà phố nhiều tầng:

Nhóm mạch	Nên làm gì	Lý do
Chiếu sáng từng tầng	Tách riêng khỏi ổ cắm	Ổ cắm có sự cố, nhà vẫn còn đèn để xử lý
Ổ cắm từng tầng	Mỗi tầng một hoặc vài mạch	Dễ khoanh vùng khi chập, rò
Điều hòa, bình nóng lạnh, bếp từ	Đường dây riêng cho từng thiết bị lớn	Tránh quá tải, tránh nhảy aptomat dây chuyền
Khu ướt (vệ sinh, bếp, ban công giặt)	Có thiết bị chống dòng rò phù hợp	Môi trường ẩm, nguy cơ điện giật cao hơn
Thang máy, máy bơm, sạc xe điện	Mạch riêng theo yêu cầu của nhà sản xuất	Thiết bị công suất lớn, cần bảo vệ riêng

Vài nguyên tắc nên giữ: dây đi trong ống luồn, không chôn trực tiếp vào tường; tủ điện đặt nơi khô, dễ với tới, có dán nhãn từng mạch; hệ tiếp địa và chống sét được kiểm tra đúng hồ sơ thiết kế. Nếu gia đình tính lắp thang máy, nên hỏi trước nhà cung cấp về yêu cầu nguồn điện, xem thêm bài có nên lắp thang máy gia đình cho nhà phố. Các lưu ý về phòng cháy liên quan tới điện có trong bài an toàn phòng cháy, an ninh nhà phố nhiều tầng.

Nhà thông minh: làm vừa đủ, chừa đường cho sau này

Không cần lắp đủ thứ ngay từ đầu. Điều quan trọng là chừa sẵn hạ tầng để nâng cấp mà không phải đục tường: hộp âm sâu hơn ở vị trí công tắc chính, dây trung tính tại các điểm công tắc, ống luồn chờ cho dây mạng và camera, ổ cắm gần rèm nếu định dùng rèm tự động. Những món hữu ích thật sự với gia đình có con nhỏ, người già thường là đèn cảm biến ban đêm, camera cửa, cảm biến khói và khóa cửa có ghi lịch sử ra vào.

Cấp nước: bồn, bơm và áp lực cho tầng trên

Nước yếu ở tầng trên cùng là phàn nàn hay gặp nhất ở nhà phố nhiều tầng. Khi lên phương án, nên hỏi kỹ sư mấy điểm:

• Vị trí bồn chứa: bồn trên mái cấp nước tự chảy xuống, nhưng tầng sát mái có thể yếu; cần xem có phải thêm bơm tăng áp cho tầng đó không.
• Máy bơm: đặt ở chỗ thoáng, có che chắn mưa, có đế chống rung để không ồn sang phòng ngủ và nhà bên.
• Van khóa từng tầng, từng khu: sửa một nhà vệ sinh không phải khóa nước cả nhà.
• Ống nóng, ống lạnh tách biệt: ống nước nóng dùng loại chịu nhiệt, đi ngắn nhất có thể từ bình tới vòi để đỡ phải xả nước lạnh lâu.
• Lọc nước đầu nguồn: nếu gia đình muốn, chừa chỗ lắp bộ lọc ngay sau đồng hồ nước.

Thoát nước và chống thấm khu ướt

Thấm dột trong nhà phố phần lớn bắt nguồn từ khu ướt và đường ống thoát. Những việc nên yêu cầu nhà thầu làm và cho gia đình xem tận mắt:

1. Đủ độ dốc về phễu thu ở sàn vệ sinh, ban công, sân phơi, để nước không đọng ở góc.
2. Có ống thông hơi cho hệ thoát, tránh mùi hôi bốc ngược và tiếng ọc ọc khi xả.
3. Chống thấm cổ ống, chân tường ở mọi chỗ ống xuyên sàn, vì đây là điểm hay thấm nhất.
4. Ngâm nước thử sàn khu ướt sau khi chống thấm, kiểm tra trần tầng dưới rồi mới cán nền, lát gạch.
5. Có lỗ thăm, cửa thăm ở trần giả, hộp kỹ thuật, để khi cần thông tắc không phải đập phá.

Nhà ven sông có độ ẩm cao vào mùa nồm và mùa mưa, nên ngoài chống thấm còn cần lưu ý thông gió khu vệ sinh và tủ điện. Cách giữ nhà khô ráo quanh năm có trong bài bảo trì nhà phố ven sông, chống ẩm mốc.

Nghiệm thu và giữ hồ sơ cho những năm sau

Trước khi trát tường, đóng trần, nên đi một lượt cùng kỹ sư để kiểm tra đường dây, đường ống còn lộ. Đây là lúc rẻ nhất để sửa. Sau đó:

• Chụp ảnh, quay video toàn bộ tường, sàn có đường dây và đường ống trước khi che lại, ghi rõ tầng và phòng.
• Yêu cầu bản vẽ hoàn công điện nước đúng như thực tế đã làm, không chỉ bản vẽ thiết kế ban đầu.
• Thử từng mạch, từng ổ cắm, thử thiết bị chống giật, mở tất cả vòi cùng lúc để xem áp lực nước tầng trên.
• Giữ phiếu bảo hành thiết bị, dán nhãn tủ điện, lưu số liên hệ thợ đã làm.

Khi nhận nhà từ chủ đầu tư, phần điện nước có sẵn cũng nên được kiểm theo cùng tinh thần, xem danh mục ở bài kinh nghiệm nhận bàn giao nhà. Những thay đổi đụng tới kết cấu, mặt đứng hay hệ thống chung của dãy nhà thì cần hỏi ý kiến ban quản lý khu trước khi thi công.

Câu hỏi thường gặp