Bố trí bếp và phòng ăn cho nhà phố liền kề

Ở nhà phố liền kề, bếp thường là khu được tính sau cùng: phòng khách lấy mặt tiền, cầu thang chiếm giữa nhà, còn bếp nằm ở phần cuối, chỗ thiếu sáng và kín gió nhất. Vào ở rồi mới thấy khói dầu bám trần, mùi đồ ăn lan lên cầu thang, tủ lạnh đặt chắn lối, bàn ăn kê sát tường nên mỗi bữa phải xếp lại ghế.

Bếp và phòng ăn là nơi cả nhà gặp nhau nhiều nhất trong ngày, nên đáng được lên phương án ngay từ khi xem mặt bằng. Bài này gom những việc nên tính trước. Kích thước, vị trí kỹ thuật và quy định cải tạo cụ thể của từng căn vẫn phải theo hồ sơ thiết kế, hồ sơ bàn giao và quy định quản lý khu do chủ đầu tư ban hành.

Bếp nên đặt ở tầng nào?

Không có một đáp án đúng cho mọi nhà. Cách chọn phụ thuộc vào việc gia đình dùng tầng 1 để làm gì:

Cách dùng nhà	Vị trí bếp thường gặp	Cần lưu ý
Ở thuần, có ô tô	Tầng 1, sau khu để xe và phòng khách	Ngăn mùi xăng, khói xe với khu bếp; lối mang đồ từ xe vào bếp
Ở thuần, nhà có người lớn tuổi	Tầng 1, gần phòng ngủ ông bà	Sàn chống trơn, lối đi rộng, không bậc cấp
Tầng 1 kinh doanh	Tầng 2, phía sau	Đường thoát nước, ống thải khói, mang đồ lên xuống
Bếp phụ cho sinh hoạt riêng	Tầng trên, khu gia đình nhỏ	Chỉ làm bếp nhẹ, tính trước cấp thoát nước khu ướt

Khi chọn, nên đặt mặt bằng tất cả các tầng cạnh nhau để thấy bếp liên quan thế nào với cầu thang, giếng trời và khu vệ sinh. Cách chia chức năng cho cả căn có trong bài bố trí công năng nhà phố nhiều tầng.

Khói và mùi: xử lý trước khi chọn tủ

Nhà phố có hai mặt bên là tường chung với nhà hàng xóm, nên bếp ở giữa hoặc cuối nhà thường không có cửa sổ trực tiếp. Mùi đồ ăn sẽ đi theo đường dễ nhất là cầu thang, lên phòng ngủ. Vài điểm nên làm:

• Máy hút mùi có ống thải ra ngoài thay vì chỉ dùng loại lọc tuần hoàn, nhất là với gia đình hay chiên xào.
• Đường ống ngắn, ít khúc cua, đi tới giếng trời, mặt sau nhà hoặc vị trí kỹ thuật được thiết kế cho phép. Muốn khoan xả ra mặt đứng thì hỏi ban quản lý khu trước.
• Có gió bù: máy hút mùi cần không khí đi vào, nên giữ một cửa, ô thoáng hoặc lối thông với sân sau, giếng trời.
• Ngăn bếp với cầu thang bằng vách kính, cửa trượt hoặc bố trí để bếp không nằm ngay chân cầu thang.

Nếu căn có giếng trời hoặc sân sau, đó là đồng minh tốt nhất của bếp. Cách tận dụng ánh sáng và gió cho nhà phố có trong bài lấy sáng, thông gió tự nhiên cho nhà phố.

Bố cục tủ bếp hợp với căn hẹp ngang

Với nhà ống, hai kiểu tủ bếp hay dùng nhất là chữ I và chữ L. Chữ I chạy dọc một bên tường, giữ lối đi thông suốt từ trước ra sau. Chữ L tận dụng góc cuối nhà, có thêm mặt bếp nhưng cần bề ngang đủ để cánh tủ thứ hai không chắn lối. Đảo bếp chỉ nên làm khi bề ngang thật sự rộng, nếu không sẽ thành vật cản.

Dù chọn kiểu nào, nên giữ đúng thứ tự làm việc để đỡ đi lại:

1. Tủ lạnh, khu để đồ khô ở đầu tuyến, gần lối vào bếp.
2. Chậu rửa tiếp theo, gần đường cấp thoát nước có sẵn.
3. Mặt sơ chế rộng nhất có thể, giữa chậu rửa và bếp nấu.
4. Bếp nấu ở cuối, dưới máy hút mùi, không sát cửa sổ có rèm hay sát tủ lạnh.

Tủ trên nên có ngăn để nồi lớn và đồ ít dùng; tủ dưới ưu tiên ngăn kéo vì dễ lấy hơn cánh mở. Gia đình đông người nên dành riêng một tủ cao cho đồ khô, gia vị, để mặt bếp không bị bày đầy.

Điện nước khu bếp cần chốt sớm

Bếp là nơi tập trung nhiều thiết bị công suất lớn và khu ẩm ướt, nên phương án điện nước phải xong trước khi đặt tủ. Danh sách nên đánh dấu lên mặt bằng:

• Ổ cắm trên mặt đá cho ấm siêu tốc, nồi cơm, máy xay, đặt cách xa chậu rửa.
• Nguồn riêng cho bếp từ, lò nướng, lò vi sóng, máy rửa bát.
• Vị trí cấp nước, thoát nước cho chậu rửa, máy rửa bát, máy lọc nước.
• Đèn chiếu mặt bếp dưới tủ trên, để khi nấu không bị bóng tay che.

Cách chia mạch, chống giật cho khu ướt và giữ bản vẽ hoàn công có trong bài điện nước nhà phố nhiều tầng: lưu ý khi hoàn thiện.

Phòng ăn: tính theo bữa tối của cả nhà

Bàn ăn nên được chọn theo số người thường ngồi ăn bữa tối, không theo bữa có khách. Ở nhà phố, bàn ăn thường nằm giữa bếp và phòng khách, nên vài điều giúp không gian dễ chịu hơn:

• Đủ lối đi quanh bàn để kéo ghế ra không chạm tủ bếp hay tường.
• Bàn kéo dài hoặc bố trí liền với phòng khách nếu nhà hay có khách, giỗ chạp.
• Đèn treo trên bàn ăn tách riêng công tắc, ánh sáng ấm hơn đèn bếp.
• Gần chậu rửa, xa bếp nấu để dọn bữa nhanh mà không bị hơi nóng.

Gia đình có ông bà và trẻ nhỏ nên ưu tiên ghế có tựa, mép bàn bo tròn, sàn chống trơn và không có bậc cấp giữa bếp với phòng ăn. Gợi ý chia không gian cho nhà ba thế hệ có trong bài Central Riverside cho gia đình đa thế hệ.

Vật liệu và những lỗi hay gặp

Bếp ở nhà ven sông chịu thêm độ ẩm mùa nồm, nên vật liệu nên chọn loại dễ lau, chịu ẩm. Những lỗi các gia đình hay kể lại sau khi vào ở:

1. Gạch, đá mặt bếp nhiều khe: khó vệ sinh, dầu mỡ bám vào ron.
2. Tủ dưới bằng vật liệu kém chịu nước đặt ngay chỗ chậu rửa, vài năm là phồng.
3. Không chừa chỗ cho đồ gia dụng mua sau: nồi chiên, máy lọc nước, thùng rác phân loại.
4. Đặt tủ lạnh chắn lối hoặc sát bếp nấu, vừa vướng vừa tốn điện.
5. Quên thùng rác: nên có ngăn kéo rác dưới chậu rửa và lối mang rác ra sau nhà không đi qua phòng khách.

Khi lập ngân sách, nên tách tủ bếp, thiết bị bếp và phần điện nước thành từng dòng riêng để dễ so sánh báo giá. Cách tính tổng chi phí có trong bài chi phí hoàn thiện nội thất nhà phố.

Câu hỏi thường gặp